اقتصاد منطقه ای و حیطه شمول آن

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

اقتصاد منطقه ای و حیطه شمول آن را در این قسمت می خوانید

اصولا سیستم های اقتصادی دارای ماهیتیپویا هستند و هر گونه تغییر، آثار مهمی در وضعیت رفاهی، اجتماعی و اقتصادیافراد جامعه و در نهایت کشور می گذارد. در این قالب و در این ارتباط میتوان تصویری از نقش اقتصاد مناطق را در کل سیستم اقتصادی کشور ارائه کرد. اقتصاد منطقه ای در حقیقت چارچوبی است که در آن خصوصیات فضایی سیستم هایاقتصادی را می توان درک نمود. خصوصیات فضایی به این معنی که بعد فضاییعواملی را که در توزیع فعالیت های اقتصادی موثر است، شناسایی کرده و از آنطریق، آثار تغییر توزیع اینگونه فعالیت ها را بر وضعیت افراد و جامعه بررسینماییم.

بنابراین اقتصاد منطقه ای را می توان درپاسخ به سه سوال کلی مورد مطالعه قرار داد، اول: چه در کجا؟ دوم: چرا؟ سوم: با چه نتیجه ای؟ اولین کلمه در سوال اول یعنی «چه» میتواند ناظر بر هرفعالیت اقتصادی باشد. در این مقوله نه تنها بنگاه های تولیدی، نظیرکارخانجات، مزارع، معادن و غیره قابل بررسی است، بلکه سایر بنگاه هایاقتصادی، نظیر فعالیت های تجاری، خانوارها و سازمان های خصوصی و دولتی نیز،مشمول این حیطه می گردند. کلمه «کجا» در اولین سوال نیز اشاره به مکانفعالیت ها در ارتباط با سایر فعالیت های اقتصادی دارد.

در این ارتباط می توان میزان تمرکز،پراکندگی، تشابه و نابرابری ها را بررسی نمود. این بررسی می تواند در حدبسیار کلی و یا به طور جزئی در داخل مناطق، نواحی و محله های مختلف در یکشهر صورت گیرد. سوال های دوم و سوم یعنی «چرا» و «با چه نتیجه ای» در حقیقتبه تفسیرهای لازم در محدوده توان و جرأت تجزیه و تحلیل اقتصاددان بستگیدارند و می توانند با استفاده از تکنیک های علمی و ابزارهای موجود موردبررسی قرار گیرند.

اقتصاد منطقه ای در حقیقت شاخه نسبناجدیدی از علم اقتصاد است. دلیل به وجود آمدن آن نیز عمدتا این بوده که درگذشته اکثر اقتصاددانان در تجزیه و تحلیل های اقتصادی خود سوال «کجا» و یابه عبارت دیگر بعد فضایی فعالیت های اقتصادی را در نظر نگرفته و اکثر تحلیلهای خود را بر این اساس استوار می نمودند که فعالیت های اقتصادی در زمانخاص و مکان خاص صورت می گرفته و طبیعتا قدرت تجزیه و تحلیل آنها در بعدفضایی بسیار محدود می گردیده است. از طرف دیگر محققان سایر علوم اجتماعینظیر جغرافیا که مشخصا با سوال «در کجا» در ارتباط بودند- قادر به ارائهتکنیک های واقعی و توضیحاتی به منظور بررسی رفتار انسانی و سازمانی برایپاسخ به سوال «چرا» نبودند و بدین جهت اکثر تلاش های آنان به توصیفات کیفی وتصویری محدود می گردید. از طرف دیگر برنامه ریزان شهری نیز به علت تخصصخود در حیطه فعالیت های فیزیکی در شهرها و جنبه های فنی آن، نمی توانستندبرای پاسخگویی به سوالات فوق کمکی بکنند. بنابراین خلأ خاصی مشاهده میگردید که هیچ یک از محققان در شاخه های مرتبط با این موضوع، قادر به کمک وحل مشکل نبودند.

این احساس کمبود نهایتا منجر به این امرشد که متخصصان در رشته های مختلف از جمله اقتصاد، جغرافیا و محیط زیست بابرنامه ریزان شهری و منطقه ای و دانشمندان علوم منطقه ای و شهری دست به دستهم دهند تا ابزارهای تجزیه و تحلیل فراهم آورند که بتوان آنها را برای اینگونه مسائل در خصوص کاربرد منطقی آنها در مناطق به کار بست. در اینجا بایدبه این نکته اشاره کرد که فعالیت های بسیار ارزشمند و عالمانه والترایزارد که از دهه 1940 میلادی شروع گردید، نقش بسیار کلیدی و مهمی در توسعهاین شاخه از علم اقتصاد داشته است.

بنابراین می توان گفت که اقتصاد منطقه ای وبه تعبیری اقتصاد شهری ارتباط درونی و برونی محیط فضایی و فعالیت هایاقتصادی را مورد مطالعه قرار می دهد. البته معمولا اقتصاد منطقه ای واقتصاد شهری به صورت موضوعات مجزایی مورد بررسی قرار می گیرند اما هموارهتشابهات زیادی نیز بین آنها ملاحظه می گردد (مثلا ایجاد یک شهر ابتدا بهصورت ایجاد یک منطقه کوچکتر بوده و یا شهرهای به هم پیوسته خود می توانند،منطقه ای بزرگتر را تشکیل دهند). این دو رشته تخصصی با در نظر گرفتن بعدفضایی فعالیت های اقتصادی، می توانند راهگشای بسیاری از مسائل کاربردی درکشورها باشند و می توان گفت که استفاده از آنها همواره همراه با تکنیک هایتجزیه و تحلیل کمی و مدل های آماری پیچیده است. با توجه به تنوع و پیچیدگیمسائل مطروحه در این دوشاخه از علم اقتصاد، می توان بسیاری از مسائل موجوددر مناطق از قبیل رشد و توسعه اقتصادی، مسکن، حمل و نقل، نحوه استفاده اززمین، توریسم و غیره را مورد بررسی قرار داد.

به این ترتیب هر یک از این دو شاخه بهبررسی مسائل خاصی می پردازد. اقتصاد منطقه ای عمدتا حول محور بررسیمتغیرهایی نظیر اشتغال، درآمد، رشد مناطق، جمعیت، حمل و نقل بین شهری ومنطقه ای، مهاجرت سرمایه و نیروی کار، مکان یابی فعالیت های اقتصادی برایواحدهای اقتصادی نظیر خانوارها، بنگاه ها و دولت قرار گرفته؛ در حالی که دراقتصاد شهری امور مربوط به ابعاد فضایی، مسائل شهری و سیاست های عمومیدولت محلی مورد بحث قرار می گیرد. مسائل شهری از قبیل فقر، آلودگی، سیستمحمل و نقل، مسکن، جرم و جنایت که ارتباط تنگاتنگی با نحوه تصمیم گیری مکانیابی خانوارها و بنگاه ها دارد. تصمیمات مکان یابی آنها باعث ایجاد اینگونه مسائل گشته و بالعکس مسائل شهری نیز در تصمیم گیری مکان یابی آنهاتأثیر خواهد گذاشت. در اقتصاد شهری به جز مسائل فوق می توان موارد دیگرینظیر مخارج دولت های محلی و مالیات ها، آموزش و پرورش، مسائل حمل و نقلشهری، فقر، مسکن و جرم و جنایت و علل ریشه یابی آن مسائل را نیز مورد بحث وبررسی قرار داد.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

خبرنامه

آدرس ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید تا از آخرین اخبار تارنمای روستا شهر مطلع شوید.

تماس با ما

اطلاعات تماس تیم مدیریت تارنمای روستاشهر

  • شماره تماس : 09125518462

 

 

روستا شهر به روایت آمار

کاربران
42
مطالب
402
نمایش تعداد مطالب
659926
شما اینجا هستید: صفحه ی اصلی موضوعات برنامه ریزی شهری اقتصاد منطقه ای و حیطه شمول آن
Web Analytics