توسعه بر اساس حمل و نقل عمومی

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

با توجه به اینکه این واژه تخصصی و ترکیبی در فرهنگ لغات فارسی و انگلیسی تعریف نشده است اما در نگاه اولیه در حیطه توسعه می­گنجد. با ترجمۀ کلمات Transit به مفهوم عبوری و عبور و مرور و Oriented به معنی جهت دار، متمایل به چنین بر می­آید که مفهومی از توسعه با گرایش به عبور و مرور و حمل و نقل مد نظر است0

با توجه به اینکه این واژه تخصصی و ترکیبی در فرهنگ لغات فارسی و انگلیسی تعریف نشده است اما در نگاه اولیه در حیطه توسعه می­گنجد. با ترجمۀ کلمات Transit به مفهوم عبوری و عبور و مرور و Oriented به معنی جهت دار، متمایل به چنین بر می­آید که مفهومی از توسعه با گرایش به عبور و مرور و حمل و نقل مد نظر است0

توسعه بر اساس حمل و نقل عمومی

Development (TOD)Transit-Oriented

تعاریف ادبی واژه:

1ـ1ـ فرهنگ لغات فارسي

از آنجا که این واژه، یک واژه ترکیبی است در فرهنگ های فارسی غیر تخصصی به این واژه پرداخته نشده است.

1ـ2ـ فرهنگ لغات فارسی به انگلیسی

از آنجا که این واژه، یک واژه ترکیبی است در فرهنگ لغات فارسی به انگلیسی غیر تخصصی به این واژه پرداخته نشده است.

1ـ3ـ استنتاج اولیه

با توجه به اینکه این واژه تخصصی و ترکیبی در فرهنگ لغات فارسی و انگلیسی تعریف نشده است اما در نگاه اولیه در حیطه توسعه می­گنجد. با ترجمۀ کلمات Transit به مفهوم عبوری و عبور و مرور و Oriented به معنی جهت دار، متمایل به چنین بر می­آید که مفهومی از توسعه با گرایش به عبور و مرور و حمل و نقل مد نظر است0

1ـ4ـ فرهنگ لغات انگلیسی به انگلیسی

از آنجا که این واژه، یک واژه ترکیبی است در فرهنگ لغات انگلیسی به انگلیسی به این واژه پرداخته نشده است.

2ـ فهم واژه

در واقع یک نمونه تا حدودی کالبدی شده از معیارها و آرمان­ها ی مطرح شده در شهرسازی­نوین (New urbanism) می­باشد. که پایه مطالعات آن کالیفرنیا است.

TOD ، مجموعه­ای با کاربری­های مختلط (mixed-use) بر اساس شبکه حمل و نقل عمومی و در فاصله­های متفاوت مسیر پیاده از ایستگاه­های حمل و نقل عمومی و هسته تجاری می­باشد.Tod ها کاربری­های مسکونی، خرده­فروشی، ادارات، فضاهای باز و عمومی را با هم به شکل مطلوب ترکیب می­کنند به نحوی که شرایط مناسب را برای سفرهای پیاده، دوچرخه، اتومبیل و استفاده از حمل ونقل عمومی ساکنین و شاغلین (در قشرهای مختلف درآمدی، نژادی، سنی و جنسیتی ) ایجاد نمایند(571993:,Calthorpe(.

TODمفهومی است که برای اولین بار توسط پیترکلتورپ در کتاب " مادر شهرهای آینده آمریکایی (اکوسیستم، اجتماع و رویای آمریکایی)" در سال 1993 عنوان شد.

TOD یک استراتژی اجتماعات توانمند (Affordable communities) در جهات گوناگون می­باشد و این شرایط را برای محیط با استفاده بهینه از زمین و ذخیره فضاهای باز و تلاش برای کاهش آلودگی هوا، برای خانوارها از اقشار گوناگون با ارائه انواع مختلف مسکن با قیمت و تراکم­های گوناگون و تشویق آنها جهت یافتن مکانی مناسب با شرایط خودشان، برای خانوارهای کم درآمد به وسیله ترکیب و تجمیع کاربری­ها و کاهش هزینه استفاده از اتومبیل، فراهم می­آورد (571993:,Calthorpe(.

طراحی TOD ها ممکن است برای سایت­های توسعه مجدد (redevelopment sites)، سایت­های خالی درون بافت (Infill sites) یا سایت­هایی که تازه برای توسعه انتخاب شده­اند (New growth sites) صورت بگیرد (571993:,Calthorpe(.

قواعد اساسی برای تمام TODها، جدا از نوع و مکان آنها

ساختار رشد و توسعه ناحیه باید به سمت توسعه راه­ها و فرم شهری متراکم سوق داده شود.

طرح کنونی زون­بندی تک عملکردی با استانداردهای کاربری­های مختلط و واحدهای همسایگی مناسب برای پیاده­روی (Walkable neighborhood) جایگزین شود.

براساس TOD سیاست­های طراحی شهری باید مبتنی بر قلمروهای عمومی و ابعاد انسانی به جای قلمروهای خصوصی و مقیاس و ابعاد اتومبیلی باشد (431993:,Calthorpe(.

TOD روستایی

                                                                               مأخذ: APA, 2006:451

پیترکلتورپ مطرح می­کند که روش­های طراحی­شهری و برنامه­ریزی ارائه شده برای TOD ها یک اصول جهانی نیستند و با توجه به شرایط و ویژگی­های محل تغییر می­کند. برای مثال هرچند که میانگین ابعاد TOD ها با شعاع 2000 فوت برابر با 10 دقیقه پیاده­روی پیشنهاد شده است یا بیشتر پروژه­های TOD شامل حداقل 100.000 فوت مربع یا 80 ـ 60 واحد مسکونی است APA, 2006:451))، اما درواقع ابعاد TOD ها براساس مورد تعیین می­گردد. ممکن است که دربعضی مکان­ها، مساحت مناسب برای پیاده­روی با توجه به توپوگرافی و آب و هوا و همچنین بزرگراه­ها و شاهراه­های عمومی و سایر عوامل فیزیکی تغییر کند. به عبارتی می­توان گفت که ابعاد TOD ها کم و بیش وابسته به عوامل پیرامونی و احاطه کننده آن می­باشد(571993:,Calthorpe(.

سه عنصر عمده، ساختار یک TODرا شکل می­دهند: TOD شهری(Urban TOD) ، TOD محلی (Neighbourhood TOD)، ناحیه ویژه (secondary area)

تفاوت سه ناحیه بالا در نوع و میزان تنوع کاربری­ها و چگونگی ارتباط آن­ها با شبکه حمل و نقل عمومی و همچنین تراکم آنهاست.

جایگیری TODها در مجاورت مسیرهای حمل و نقل.

مأخذ 561993:,Calthorpe

TOD شهری

TOD های شهری مستقیماً در مجاورت مسیرهای شبکه حمل و نقل عمومی (ریل­های سبک (تراموا)، ایستگاه­های اتوبوس شهری ) قرار می­گیرند. (سایت­هایی با حداکثر فاصله 2/1 تا 1 مایل در کالیفرنیا از فضای ایستگاه اصلی حمل و نقل عمومی می­باشند) و به دلیل اینکه شرایط مناسبی برای دسترسی مستقیم به حمل ونقل عمومی بدون جابجای زیاد را فراهم می­آورند، در آن تراکم­های بالای تجاری، مجموعه مشاغل با تراکم کارمندی بالا و مسکونی­های تراکم متوسط تا بالا جای می­گیرند. هرکدام از آنها مجموعه­ای از خصوصیات خاص، بسته به مکان و شرایط اقتصادی و کاربری­های موجود دارند(571993:,Calthorpe(.

دیاگرام یک Urban TOD

                                                                      مأخذ 571993:,Calthorpe

TOD محله­ای                                                                             (Neighborhood TOD)

TOD های محله­ای در مجاورت خطوط محلی اتوبوس­رانی با فاصله زمانی 10 دقیقه سفر(برپایه مطالعات کالیفورنیا) با وسیله حمل ونقل عمومی (کمتر از سه مایل) از ایستگاه اصلی خطوط حمل ونقل عمومی قرار می­گیرد و مسکونی­های با تراکم متوسط، سرویس­ها، خرده­فروشی­ها و کاربری­های اجتماعی و تفریحی در مقیاس محلی در آن­ها ارجحیت دارند. این نواحی به دلیل اینکه شامل انواع گوناگونی از مسکن با توجه به تنوع جمعیت ساکن در آنها می­باشند، می­توانند به ایجاد اجتماعات توانمند کمک کنند. ترکیب کاربری­ها وفعالیت­ها درآنها درTOD های محله ای به گونه­ای است که نیاز به اتومبیل شخصی را به حداقل می­رساند و مجموعه­هایی مناسب برای پیاده­روی، دوچرخه­سواری، و همچنین حرکت اتومبیل­ها ایجاد می­نمایند(571993:,Calthorpe(.

دیاگرام یکTODمحله ی

مأخذ 57 1993:,Calthorpe

TOD های شهری و محلی بطورکلی از دو بخش تشکیل شده­اند: هسته تجاری و ناحیه مسکونی.

هسته تجاری

هر TOD دارای یک هسته تجاری با کاربری­های مختلط می­باشد که در مجاورت ایستگاه حمل ونقل عمومی در (مقیاس متفاوت) جای می­گیرد، در حالت حداقل این هسته­های تجاری باید شامل مغازه­های خرده­فروشی و سرویس­های محلی باشند و هسته­­های بزرگتر دربردارنده سوپرمارکت­ها، رستوران­ها، سرویس­های تجاری، کاربری­های تفریحی و یا حتی ادارات با تراکم کارمندی زیاد و کاربری­های صنعتی سبک می­باشند. هسته­های تجاری در مرکز TOD ها، بسیاری از ساکنین و شاغلین را به پیاده­روی و دوچرخه­سواری تشویق می­کند، مزیتی برای آن گروه از مردم است که اتومبیل ندارند یا آنهایی که محدودیت حرکتی دارند، و نیز آنهایی که همچنان ترجیح می­دهند با اتومبیل به مغازه­ها دسترسی پیدا کنند، مسافت کمتری را خواهند پیمود و از شاهراه­ها برای سفرهای محلی استفاده نمی­کنند.

دیاگرام یک هسته تجاری

مأخذ57 1993:,Calthorpe

هسته­های تجاری به دلیل جذابیت و همچنین داشتن ویژگی­های خاص از جمله اختلاط کاربری­­ها می­تواند تبدیل به یک مقصد شوند. در نتیجه مجاورت آنها با ایستگاه­های حمل ونقل عمومی مردم را به استفاده از حمل ونقل عمومی تشویق می­کند. طبقه­های بالای واحدهای تجاری هسته مرکزی، می­توانند به کاربری­های اداری یا مسکونی اختصاص یابند که علاوه بر اینکه ویژگی کاربردی مختلط هسته­ها را تقویت می­کنند، میزان ساعت چرخش یا استفاده در تمام ساعات روز را افزایش می­دهد. مثلاً پارکینگ­هایی که در طول روز مورد مصرف کارکنان ادارات و کاربری­های تجاری است در طول شب و تعطیلات آخر هفته مورد استفاده ساکنین مناطق مسکونی است. ایستگاه­های حمل ونقل عمومی و هسته­های تجاری باید با پارک­ها و پلازاهای عمومی ترکیب شوند تا تبدیل به یک نقطه مرکزی برای فعالیت­های اجتماعی شوند(581993:,Calthorpe(.            

نواحی مسکونی

نواحی مسکونی TO ها شامل واحدهای مسکونی در یک فاصله مناسب برای پیاده­روی از هسته تجاری و ایستگاه­های حمل ونقل در مناطق مورد مطالعه کالیفرنیا می­باشند. این نواحی از ترکیب واحدهای کوچک تک خانواری (town homes) و آپارتمان­ها تشکیل می­شوند و حداقل تراکم آنها 10 واحد درهر اکر (برابر 4050مترمربع) می­باشد تا سرویس اتوبوسرانی محلی صرفه اقتصادی داشته باشد. توسعه این مناطق از هسته­های تجاری و ایستگاه­های حمل ونقل عمومی آغاز می­شود و یک محدوده تا شعاع حدود 2000 فوت را می­تواند دربربگیرد (581993:,Calthorpe(.            

مناطق ویژه                                                         Secondary Area)                   )

این نواحی شامل اراضی در طرف دیگر شاهراه­ها یا زمین­هایی که بیشتر از 1 مایل از هسته­های تجاری فاصله دارند، می­باشد. از آنجا که ساکنین ناحیه ویژه ممکن است تمایل داشته باشند از هسته­های تجاری خرید کنند، یا مسافران حمل ونقل عمومی آن باشند، ارتباط این نواحی با هسته­های تجاری و ایستگاه­های حمل ونقل عمومی از طریق تعدادی خیابان­های مستقیم (پیاده­رو، دوچرخه­رو و اتومبیل­رو) تامین می­شود. اساساً نواحی ویژه برای مکان­یابی کاربری­هایی که برای جایگیری در TODها مناسب نمی­باشند (کاربری­های کم تراکم و با وابستگی زیاد به اتومبیل)، در نظر گرفته شده­اند از جمله: خانه­های ویلایی تک­خانواری، مدارس عمومی، پارک­های بزرگ، مشاغل با تراکم کارمندی کم و... (601993:,Calthorpe(.            

کاربری­های تجاری که طبیعت و بازارآنها شباهت به فعالیت­های جاری در هسته­های تجاری TOD ها دارند، اجازه تاسیس در ناحیه ویژه را ندارند زیرا که قدرت اقتصادی و جذابیت هسته­های تجاری را کاهش می­دهند. همچنین کاربری­هایی مانند انبارها که تراکم کارمندی بسیار پایین دارند یا آن دسته از کاربری­ها که بیش از اندازه به اتومبیل و حمل ونقل سنگین وابسته­اند به دلیل اینکه باعث افزایش ناامنی می­شوند، برای جایگیری در این مناطق مناسب نمی­باشند.

دیاگرامی از مناطق ویژه

مأخذ   601993:,Calthorpe

سایر کاربری­ها

کاربری­هایی که به شدت به اتومبیل و وسایل نقلیه سنگین وابسته­اند یا تراکم کارمندی خیلی کم دارند، برای جایگیری در TOD ها و ناحیه ویژه مناسب نیستند، از جمله کاربری­های صنعتی بزرگ­مقیاس، انبارها، ترمینال­ها و ... . این دسته از کاربری­ها در مناطق مجزا در فواصل دورتر به عنوان منطقه­ای ویژه جای می­گیرند(601993:,Calthorpe(.  

برنامه­ریزی و طراحی سایت بر اساس TOD

برای برنامه­ریزی و طراحی سایت بر اساس توسعه حمل ونقل عمومی، 4 قاعده کلی جهت دست یافتن برکاربرد و عملکرد بهینه مورد نظر قرار می­گیرد:

1 ـ تراکم ساخت

2ـ کاربری­های مختلط

3ـ شیوه­های تجمیع مسکن و قیمت­های آنان

4ـ کاهش تقاضاها برای پارک کردن خودرو ( (APA, 2006:451.

مرکز TODشهری

مأخذAPA, 2006:451

تراکم ساخت

یکی ازمزیت­های اولیه توسعه بر اساس حمل ونقل عمومی (TOD) افزایش تراکم است که منجر به کاهش وابستگی به اتومبیل، مغازه­های پیاده­محور، فضاهای زندگی و محیط­های پر از مردم می­شود. بر اساس مطالعات کالیفرنیا قرارگیری 1500 تا2500 واحد مسکونی در فاصله­ای که قابل پیاده رفتن باشد، یک بلوک جدید خیابان اصلی را با فضای خرد ایجاد می­کند. به عنوان مثال در آرلینگتون (Arlington,Virginia) بیش از 15 میلیون فوت مربع برای ادارات و 18000 واحد مسکونی در خطوط حمل ونقل ساخته شده است. تراکم برای توسعه در نزدیک ایستگاه­ها به مانند تراکم در مرکز شهر برابر 10-6 است.

کاربری­های مختلط

TOD با شیوه کاربری­های مختلط، محیط­های پویا، سرزنده، و قابل زندگی و نیز فضاهای عمومی با بازارها و... افزایش درآمدهای مالیاتی و توسعه بازرگانی را بوجود می­آورد و همچنین فرصت­هایی را برای تجمیع ناحیه­های مسکونی با کاربری­های فوق فراهم می­کند.

شیوه­های تجمیع مسکن و قیمت­های آنان

توجه ویژه به افزایش تنوع و گوناگونی مسکن در اجتماع در خلال ایجاد مساکن با تراکم بالا و همچنین افزایش دادن تقاضاها برای خلق شیوه­ها و الگوهای جدید مسکن.

کاهش تقاضاها برای پارک کردن خودرو

یکی از مهم­ترین نتایج TOD افزایش انواع حمل ونقل عمومی، پایین آوردن تقاضاهای پارک خودرو و تقویت دوچرخه سواری است. توسعه بر اساس کاربری­های مختلط قابلیت آن را دارد که پارکینگ­های مشترک را در طول شبانه روز ایجاد کند     .(APA, 2006:451)

TOD                                                                       حومه ای

مأخذAPA, 2006:45

مسائل طراحی زیر باید در فرآیند طراحی و برنامه­ریزی سایت مدنظر قرار بگیرد:

ـ دسترسی پیاده و کاربری متناسب با پیاده و نیز تقویت تجربه پیاده­روی

ـ فضاهای عمومی به مثابه فضای شهری

ـ ایجاد حس مکان با استفاده از ساختمان­های مشخص و محصور کردن فضاهای عمومی در جهت خلق حس قوی از هویت ناحیه

ـ تبعیت ساختمان­های تازه احداث شده از استخوان­بندی گذشته محیط برای تقویت کیفیت محیط­های اجتماعی.

ـ پایداری و احترام به طبیعت در طراحی و برنامه­ریزی سایت و ساختمان­ها که شامل:

1ـ طراحی سایت­های سبز با مشخصه­هایی نظیر کمترین سطوح غیرقابل نفوذ و بالاترین حجم نورخورشید در فضای عمومی

2ـ طراحی ساختمان­های سبز با استفاده از مصالح و معیارهای طراحی که کمترین میزان استفاده از منابع غیرقابل تجدیدپذیر و بیشترین میزان نگهداری انرژی را دارند. استفاده از چنین مولفه­هایی در کل می­تواند منجر به ارتقاء کیفیت زندگی، سلامت عمومی، کیفیت محیطی، توسعه اقتصادی و هویت اجتماعی در TOD شود     .(APA, 2006:451)

3ـ جمع بندی

TOD ، مجموعه­ای با کاربری­های مختلط (mixed-use) بر اساس شبکه حمل و نقل عمومی و در فاصله­های متفاوت مسیر پیاده از ایستگاه­های حمل و نقل عمومی و هسته تجاری می­باشد. Tod ها کاربری­های مسکونی، خرده­فروشی، ادارات، فضاهای باز و عمومی را با هم به شکل مطلوب ترکیب می­کنند به نحوی که شرایط مناسب را برای سفرهای پیاده، دوچرخه، اتومبیل و استفاده از حمل ونقل عمومی ساکنین و شاغلین (در قشرهای مختلف درآمدی، نژادی، سنی و جنسیتی ) ایجاد نمایند 57)1993:,Calthorpe(.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

خبرنامه

آدرس ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید تا از آخرین اخبار تارنمای روستا شهر مطلع شوید.

تماس با ما

اطلاعات تماس تیم مدیریت تارنمای روستاشهر

  • شماره تماس : 09125518462

 

 

روستا شهر به روایت آمار

کاربران
42
مطالب
402
نمایش تعداد مطالب
734270
شما اینجا هستید: صفحه ی اصلی موضوعات برنامه ریزی شهری توسعه بر اساس حمل و نقل عمومی
Web Analytics