زمینه گرایی یا Contextual

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

واژه زمینه به معنای متن و بافت در فرهنگنامه های فارسی و انگلیسی یافت می شود ولی" زمینه گرایی" به معنای توجه و احترام به زمینه از جهات مختلف کالبدی ، اجتماعی ، فرهنگی مورد توجه است که در...

با توجه به اینکه این واژه ترکیبی و تخصصی است در فرهنگ لغات فارسی به انگلیسی معادلی برای آن یافت نشد.

زمینه گرایی                                                                              Contextual

تعاریف ادبی واژه

1ـ1ـ فرهنگ لغات فارسي

این واژه از جمله واژگان تخصصی طراحی شهری است و در واژه نامه های غیر تخصصی معادلی برای آن یافت نشده است .

1ـ2ـ فرهنگ لغات فارسی به انگلیسی

با توجه به اینکه این واژه ترکیبی و تخصصی است در فرهنگ لغات فارسی به انگلیسی معادلی برای آن یافت نشد.

1-3- استنتاج اولیه

واژه زمینه به معنای متن و بافت در فرهنگنامه های فارسی و انگلیسی یافت می شود ولی" زمینه گرایی" به معنای توجه و احترام به زمینه از جهات مختلف کالبدی ، اجتماعی ، فرهنگی مورد توجه است که در اکثر فرهنگنامه ها یافت نمی شود.در واژه نامه آریانپور معادلی که برای این واژه عنوان شده است،"Contextual" است که در متون تخصصی نیز از همین واژه استفاده می شود.

1ـ4ـ فرهنگ لغات انگلیسی

Contextual: relating to a particular context(Longman ,2003:337)

در ارتباط با زمینه خاص

2ـ فهم واژه

زمینه از واژه لاتین « Contexere» به معنای بافتن می­آید، در پشت معنای عامش که ساکن است، ریشه­ای فعال نهفته است. زمینه، الگوی رویدادها، مواد، فرم­ها و فضاها را بهم می­بافند (اسپرین، 1384: 191).

زمینه مکانی است که فرایندها در آن روی می­دهند، شرایطی با ارتباطات پویاست و نه مجموعه­ای از ویژگی­هایی ساکن نه تنها فرهنگ، که افراد مهم در ایجاد زمینه و معنا نقش دارند(اسپرین، 1384: 191).

Context شرایط، زمینه و بستر (طرح) موقعیت و وضعیت ک سایت یا ناحیه که شامل عواملی مانند ترافیک، فعالیت ها، کاربری زمین و نیز منظر طبیعی و فرم مصنوع محیط می شود (کو آن، 1385: 90).

زمینه در جداره به مجموعه­ای از جنبه­های عمومی معماری، رنگ و تکرار اجزاء و عناصر کالبدی اطلاق می­گردد که در کل جداره خیابان حضور دارند و عامل وحدت و هویت بخشی به آن محسوب می­گردند (ذکاوت، 1371: 70).

در تعریفی دیگر زمینه­گرایی امکان توسعه یک ساختمان در آینده و تمایل به ایجاد ارتباط میان ساختمان و محیط پیرامون آن و ارتباط بین فرم، شکل و مفاهیمی است که در طی زمان یک شکل به خود گرفته است (برولین، 1383: 15).

آگاهی بیشتر نسبت به زمینه یکی از وظایف کاملاً فراموش شده معماران، شهرسازان و سازندگان امروز است. این اعتقاد حاصل نظریه پردازی درباره مفهوم معماری یا وظایف فلسفی و سیاسی مهم معمار نیست، بلکه نتیجه نگاه به اطراف و درک موضوع تداوم بصری است که عامل موفقیت مکان­هایی شده است که به نظر زیبا می­آیند (برولین، 1383: 18).

طراحی ساختمانی سازگار با زمینه آن در هر دوره­ای نیازمند خلاقیت، استادی و استفاده خردمندانه از مهارت طرح بوده است. این امر هرگز بر تقلید صرف متکی نبوده است (برولین، 1383: 19).

هر یک از سبک­هایی که امروزه آنها را به عنوان یک سبک تاریخی می­شناسیم، در زمان خود جدید و به عبارتی نوظهور بوده­اند. برخلاف روش معمول امروز، این سبک­های ابداعی نوظهور، اغلب با دقت بسیار با زمینه معماری قدیمی­تر ارتباط برقرار می­کردند.طراحان زبردست، خود برآن بودند تا با ایجاد ارتباط بصری سازگار میان ساختمان­های جدید و ساختمان­های قدیمی­تر، اختلاف میان سبک­ها را به حداقل برسانند. حاصل این روش کار، سیمایی منسجم برای خیابان بود که به لحاظ بصری بسیار غنی است. این انسجام و غنای بصری حاصل تقلید کلیشه­وار نیست، بلکه مدیون توجه، دقت و ظرافت کار نسل­هایی است که حیات یک خیابان را با الحاقات متنوع ولی سازگار خود تضمین کرده­اند (برولین، 1383: 19).

تناسب یا عدم تناسب یک ساختمان با عملکرد آن، به ندرت با موضوع سبک ساختمان ارتباط دارد. با این همه عملکرد همچنان به عنوان بهانه­ای برای ایجاد تضاد میان ساختمان با زمینه موجود آن مطرح می­شود. اگرچه دلائل واقعی خلق چنین تضادهایی معمولاً تعصبات زیبایی شناسی یا مکتبی هستند (برولین، 1383: 68).

در واقع دیدگاه معماری زمینه­گرا آن است که اصول زیبایی خاصی که توسط این گروه­ها مطرح می­شود باید تابع هدف بزرگ­تر و عالی­تر، یعنی خلق سیمای شهر مطلوب باشد. به طوری که بدون توجه به اصول خاص زیبایی شناختی جدید، معماری مدرن به شکلی سازگار با معماری قدیم تلفیق شده باشد (برولین، 1383: 16).

زمینه­گرایی دیدگاهی است که به ویژگیهای خاص یک مکان و به کارگیری آنها در طراحی معاصر، توجه دارد. از این رو، در عین حال که به گونه­ای ضمنی به تمایز مکانی نظر دارد، به صراحت، تداوم ارزش­های کالبدی مکان یا زمینه موجود را خواستار است. با این حال، ایجاد ارزش­های جدید (تحول) را نفی نمی­کند، از سوی دیگر، از آنجا که به ارتباط میان شکل –زمینه یا توده- فضا نظر داشته و کل حاصل از این را ارزشمند می­داند، به طور ضمنی به اصل وحدت/ کثرت نیز اشاره دارد. رویکرد اصلی زمینه­گرایی، درک ارزش­های زمینه و تداوم آنها در آینده است. طبق تعریف:

زمینه­گرایی سازگاری با زمینه کالبدی، تاریخی و اجتماعی- فرهنگی است که بر طبق آن ایده­ها و اشکال گذشته در شکل­دادن به کالبد شهرهای معاصر حضور دارند. شهرساز زمینه­گرا باید قادر باشد ویژگی­های یک مکان را دریابد و آن را بخشی از فرآیند طراحی خود قرار دهد(تولایی،43:1380-34).

هریک از سه زمینه فوق، ویژگی­های خاصی دارند که باید به نوعی در طراحی مد نظر قرار گرفته و تأثیرگذار باشند.

زمینه کالبدی:

در زمینه­گرایی، اجزای شکل شهر به تنهایی ارزیابی و مطالعه نمی­شوند، بلکه در زمینه وسیع­تر محیطی قرار می­گیرند. یک اثر معماری با نظام بزرگ­تر شهری مرتبط است و در سلسله مراتبی از مجموعه­ها قرار دارد. بنابراین، زمینه­گرایی پیوند میان معماری و شهرسازی در زمینه­ای معین است. به عبارت دیگر، زمینه جایی است که معماری و شهرسازی را به هم مربوط می­سازد. گرایش شهر سازان به ساخت و ساز در مجموعه موجود به معنی درهم بافتن نو و کهنه به نحوی است که بتواند یک کل زنده و مطلوب ایجاد کند (تولایی،43:1380-34).

زمینه تاریخی:

توجه به زمینه کالبدی، مستلزم دارا بودن دیدگاهی تاریخ گرایانه به شکل شهر و توجه به اهمیت گذشته در شکل دادن به حال و آینده است. تاریخ­گرایان بر این عقیده­اند که گذشته برای شهرسازی کنونی درس­هایی عینی دارد. اگر جامعه­ای خود را از گذشته جدا کند تلاش انسان گذشته را بیهوده انگاشته است. انسان، در یک کلمه، طبیعتی ندارد، آنچه دارد تاریخ است. تنها فرق میان تاریخ انسان و تاریخ طبیعی آن است که تاریخ انسان هرگز نمی­تواند از ابتدا آغاز شود. چندین هزار سال است که حیوانات روز خود را همانند گذشته آغار می­کنند، اما در مورد انسان، قطع استمرار تاریخی تحقیر حیات گذشته اوست .

بسیاری از معماران معاصر، علاقمند به حفظ ارزش­های موجود در بخش­های تاریخی شهر و کاربرد آنها در طرح­های جدید خود بوده­اند. اعتقاد به تداوم در این گفته «راب کریر» بارز است:«تاریخ اجازه انقطاع نمی­دهد، بنابراین هرآنچه در شهر انجام می­شود باید به لحاظ شکلی، پاسخی به شرایط فضایی از قبل موجود باشد» (تولایی،43:1380-34).

زمینه اجتماعی- فرهنگی:

زمینه اجتماعی- فرهنگی را می­توان مولد ارزش­های شکل­دهنده سکونت­گاه انسانی دانست. زمینه­گرایان اجتماعی- فرهنگی معتقدند که فرهنگ مجموعه قواعدی را می­آفریند که شکل ساخته ­شده بازتابی از آن است. مردم به کمک فرهنگ یعنی مجموعه ارزش­ها، باورها، جهان­بینی و نظام­های نمادی مشترک به محیط خود معنی می­دهند و فضای خالی را به مکان تبدیل می­کنند (تولایی،43:1380-34).

بحث فوق نشان می­دهد که در این رویکرد آنچه با زمینه موجود ناهماهنگ و نامتجانس است، قابل پذیرش نیست. به عبارت دیگر، افزودن یا ترکیب «غیر» در زمینه «خودی» مستلزم ایجاد تطابق و هماهنگی میان آن دو است. اجزاء جدید فقط هنگامی قادر به نفوذ به زمینه موجود خواهند بود که امکان برقراری ارتباط و پیوند با آن را داشته باشند و در صورتی که به عنوان وصله­های ناهماهنگ ظاهر شوند، توسط زمینه رد خواهند شد. به عبارت دیگر در صورتی که یک عنصر بیگانه –در شکل اولیه و یا با ایجاد تغییر- توانایی تطبیق با زمینه خودی را دارا باشد، امکان همنشینی و ترکیب با آن را خواهد داشت. لذا می­توان چنین نتیجه گرفت که «خودی» همان زمینه کالبدی، تاریخی و فرهنگی از قبل موجود است و «غیر» شامل اجزایی است که زمینه موجود آنها را نپذیرفته و رد می­کند (میرمقتدایی، 36:1383).

«معماری زمینه­گرا» خواستار حفظ وضع موجود نبوده و مشوق حفظ و مومیایی کردن شهرهای قدیمی نیز نمی­باشد. هرچند ممکن است در مواردی این امر مطلوب باشد (برولین، 1383: 18).

3ـ جمع بندی

معماری و طراحی شهری زمینه گرا نه تاکید بر تقلید دارد و نه مانع نو آوری و خلاقیت است .پیام آن ضرورت توجه به محیط کالبدی پیرامون اثر است و نشان می دهد که این توجه می تواند هم بر خود اثر معماری وهم برای زمینه عاملی مثبت و تقویت کننده باشد.در واقع معماری و طراحی شهری زمینه گرا تلاشی برای نشان دادن توان ایجاد محیط مطلوب بصری در مقیاسی کلان تر از معماری. در این میان طراح هنرمند با آفرینش اثری جدید در فضای شهری موجود ، می تواند نقش تعیین کننده ای در توجه به زمینه ایفا کند . همین امر ، بار مسئولیت او را در قبال محیط شهری پیرامون افزایش می دهد . این مضمونی است که «ادموند بیکن» در کتاب طراحی شهر ها تحت عنوان اصل دوم شخص بر آن تاکید دارد ، اصلی که در معماری رنسانس رعایت شده و موفقیت فضاها و نماهای شهری این دوره را تضمین کرده است.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

خبرنامه

آدرس ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید تا از آخرین اخبار تارنمای روستا شهر مطلع شوید.

تماس با ما

اطلاعات تماس تیم مدیریت تارنمای روستاشهر

  • شماره تماس : 09125518462

 

 

روستا شهر به روایت آمار

کاربران
42
مطالب
402
نمایش تعداد مطالب
618600
شما اینجا هستید: صفحه ی اصلی موضوعات برنامه ریزی شهری زمینه گرایی یا Contextual
Web Analytics