شهروند(مردم) مداری

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

به نظر مارشال، شهروندی پایگاهی است که به تمامی افرادی که عضو تمام عیار اجتماع هستند داده شده است. این افراد همگی دارای جایگاه برابر و حقوق، وظایف و تکالیف متناسب با این پایگاه هستند. حقوق و وظایف شهروندی نیز به موجب قانون تثبیت و حمایت می­شود.

شهروند(مردم) مداریPeople Friendly                                 

1- تعاریف ادبی واژه

1ـ1ـ واژه نامه های فارسی

واژه­ای تحت عنوان مردم مداری در واژه­نامه­ های فارسی عنوان نگردیده است. واژه مردم مداری از دوجزء مردم و مداری تشکیل شده است. آنچه در این واژه نامه­ها می­توان یافت معادل های واژه مردم است. سپس دستیابی به مفهوم مردم­مداری با توجه به مفاهیم مطرح در این خصوص و مفهوم «مداری» به معنای «گرایش وتمایل به چیزی» قابل تبیین می باشد.

1­ـ2ـ واژه نامه های فارسی به انگلیسی

از آنجا که این واژه از جمله واژگانی است که از ترکیب دو کلمه بوجود آمده است، در نتیجه در واژه نامه­های فارسی به انگلیسی غیر تخصصی معادلی برای این واژه عنوان نشده است.

3ـ استنتاج اولیه

معادل واژه مردم،  Peopleاست. واژه­مداری نیز به معنای دوستی و نزدیکی به چیزی در انگلیسی به معنای Friendly بکار می­رود.

1ـ4ـ واژه نامه های انگلیسی

People Friendly

Convenient and pleasant for people to use , and to pass by or through, particularly on foot. Example: " The public space has been improved with lighting , seating and people-friendly materials" )Cowan, 2005: 286)

راحت و مناسب برای استفاده مردم ، عبور یا ماندن آنها خصوصاً به صورت پیاده. مثلاً فضاهای عمومی از طریق نصب روشنایی و فضای نشستن و استفاده از مصالح مردم مدار، افزایش کیفیت می یابند.

فهم واژه

به نظر مارشال، شهروندی پایگاهی است که به تمامی افرادی که عضو تمام عیار اجتماع هستند داده شده است. این افراد همگی دارای جایگاه برابر و حقوق، وظایف و تکالیف متناسب با این پایگاه هستند. حقوق و وظایف شهروندی نیز به موجب قانون تثبیت و حمایت می­شود.

در گفتمان شهروندی جمهوری­گرایی، شهروندی فقط شأن حقوقی نیست بلکه نوعی فعالیت یا اقدام نیز محسوب می­شود، به طوری که درگیر نشدن در فعالیت­های اجتماعی موجب « ناشهروندی» شهروندان می­گردد. تأکید جمهوری گرایان این است که شهروندان هم قادرند و هم می­باید در تحقق شأن شهروندی سهیم باشند، و این منوط به ایفای وظایف و تکالیف شهروندی است (نجاتی حسینی، 1380: 8).

شهر، نزدیکترین است به انسان. جزئی از خود اوست. تمام هویتش را شکل می­دهد. هویتی که در مواردی فراتر از نام و فامیل، نشان حقیقی­تری از او می­دهد. همشهری، بچه محل، برای نزدیکی آدم­ها تاکنون، کافی نبوده است؟بسیاری از اصول طراحی شهری در طول تاریخ ماندگار مانده­اند و بر همین اساس، می­توان آنها را برای تبدیل شهر و محیط­های شهری به مکان­هایی مناسب­تر و صرفه­­مند­تر به کار گرفت. که این کیفیت­ها و ویژگی­ها را که در عین وابسته بودن به عصر خویش، انسان­گرا (شهروندگرا) نیز هستند، چگونه باید در ساخت و سازهای نوین امروزی پی افکند (تیبالدز،1383: 6).

مظاهر مردم گرایی در شهر

عرصه­های عمومی، مهمترین بخش شهرها و محیط­های شهری هستند. در چنین عرصه­هایی، بیشترین تماس، ارتباط و تعامل بین انسان­ها رخ می­دهد. این عرصه­ها تمام بخش­های بافت شهری را که مردم به آن دسترسی فیزیکی و بصری دارند، دربر می­گیرد. بنابراین، این مکان­ها از خیابان­ها، پارک­ها و چهارراه­ها تا ساختمان­های محصورکننده آنها را شامل می­شود (تیبالدز،1383: 15).

محیط شهروندگرا در توکیو، ژاپن

www.pps.org

برای رسیدن به محیطی شهروندگرا، توجه به شهرها و محیط­های شهری و نگهداری و مراقبت پس از ساخت را نیز شامل می­شود، مراقبت در برابر آلودگی، نصب اگهی­ها، توجه به محل پارک خودروها، نظافت خیابان، مبلمان خیابان، نمای ساختمان.

از آنجا که ماهیت عرصه­های عمومی در ارزیابی شهرها و محیط­های شهری شهروندگرا بسیار مهم­اند، وجود یک عرصه عمومی جذاب در تأمین آسایش و سلامتی انسان نیز اهمیت دارد. در سنت­های گذشته فنون ساختمان­سازی تنها شامل ساخت نبود، بلکه فضاها را نیز دربر می­گرفت. این موضوع ، بایستی دوباره احیا شود و برای رسیدن به این هدف، همکاری همه حرفه­های مرتبط با محیط ضروری به نظر می­رسد (تیبالدز،1383: 25).

محیط شهروندگرا در توکیو، ژاپن

                                                                   مأخذ:   www.pps.org

مکان عمومی هر شهر متعلق به شهروندان همان شهر است، نه مالکان و سازندگان، پلیس و یا مسئولان ترافیک. ماهیت این مکان­ها از مقیاس، شکل و اندازه و همچنین چگونگی ارتباط آنها با یکدیگر، کاربری­ها و فعالیت­هایی که در آنها رخ می­دهد و چگونگی تردد، از آنها تأثیر می­پذیرد (تیبالدز،1383: 33).

به اعتقاد تیبالدز علت جذابیت و امنیت عرصه عمومی این است که می­تواند افراد مختلف را در زمان­های متفاوت و برای اهداف گوناگون به خود بخواند. این کار نه تنها سبب افزایش تحرک و پویایی محیط می­شود، بلکه امکان نظارت غیر رسمی بر عرصه عمومی را نیز ممکن می­سازد. از اینرو ادغام کاربری­ها و فعالیت­ها در محیط­های شهری باعث دستیابی به امنیت، رضایت خاطر و حتی دلخوشی ساکنان می­شود.

در واقع کاربری­ها و فعالیت­ها از ساختمان­ها مهم­ترند چراکه می­توانند تنوع، سرزندگی، پویایی، رضایت خاطر و امنیت ایجاد کنند به شرط این که باعث ازدحام و آشفتگی در محیط شهری نشوند و سامان یابند (تیبالدز،1383: 54).

از آنجاییکه شهر مربوط به همه شهروندان است، باید بتواند به نیازهای مختلف مردم از اقشار متفاوت جواب دهد. نیازهای مردم، عابران پیاده، دوچرخه سواران، جوانان، افراد پیر و معلول و همچنین افراد توانمند را پاسخ دهد. (تیبالدز،1383: 42).

بخشی ازپیاده رو ، محلی برای تقویت حس مردم

www.pps.org

پیاده­روها اگر مقیاس انسانی داشته باشند می­توانند امن و جذاب باشند. باید بکوشیم محیط­های شهری جدید را قابل نفوذ بسازیم و مردم را برای حرکت در ساختمان­ها و فضای بین آنها ترغیب کنیم (تیبالدز،1383: 70).

شرایطی که فرد با آزادی کامل در یک محیط شهری گام بردارد و به اطراف بنگرد، مهم­ترین نشانه کیفیت تمدن آن محیط به شمار می­رود.

مسیر پیاده در محل خرید به عنوان فضایی عمومی

www.pps.org

تیبالدز معتقد است به موضوعاتی مثل اهمیت حرکت آزاد عابران پیاده، ایجاد وضوح در مکان­ها، سهولت دید و دسترسی و توجه به مقیاس انسانی باید توجه شود و یادآور می­شود برای رسیدن به کیفیت مطلوب «مردم گرایی» باید فعالیت و کاربری­ها به طور صحیح ادغام شوند، وی وجود ساخت و سازی پایدار و ماندگار در طول زمان و سازگار با آهنگ و شتاب کنترل شده توسط افراد را مورد تأکید قرار می­دهد و معتقد است که درک چگونگی ترکیب و تلفیق این عوامل با یکدیگر در دستیابی به «شهر شهروندگرای آرمانی» بسیار مؤثر است(تیبالدز،1383: 6).

 


   فضایی که امکان حضور و فعالیتهای اوقات فراغت را ایجاد کرده است

                                                                       www.pps.org

یک فضای شهری که به عنوان مکانی برای مراسم و اجتماعات مورد استفاده قرار می گیرد

 


                                                                www.pps.org                              

شهرها و محیط­های شهری، مأمن روابط انسانی هستند. یکی از علت­های اساسی که باعث می­شود مرکز شهرها برای ما مهم جلوه کنند این است که آنها امکان ارتباط و تماس با افراد را برای ایجاد ارتباط و گردهم­آیی وجود داشته باشد.

قدرت گزینش را در دسترسی به فعالیت­ها، ساختمان­ها و منابع مختلف برای همگان پدید آورند. این محیط­ها نباید در راستای نیازهای خاص رانندگان وسائل نقلیه موتوری، یا نیازهای قشرهای خاصی از جامعه پدید آیند.

مردم و گردشگران جویای تنوع و قدرت انتخاب هستند، می­خواهند کاری انجام دهند، اشیایی را تماشا کنند، به مکان­هایی بروند، خرید کنند و در جستجوی ارزش پول و مردمان بومی مهربان، به هر سویی سرک بکشند.

محیط­های شهری خوب، خوانا هستند، یعنی به آسانی قابل درک هستند و می­توان مانند یک کتاب آنها را خواند. همه این سخنان بدان معناست که مردم به عنوان پیاده یا راننده ـ باید به آسانی بتوانند تشخیص دهند که کجا هستند، چیدمان فضایی شهر کدام است و چگونه است که مادر شما برای خرید به آنجا برود و گم یا سردرگم نشود (تیبالدز،1383: 85).

 
   


   شهرهای در هم تنیده و صرفاً عملکردی کمتر امکان بروز تعاملات اجتماعی را میدهند

     www.pps.org

 
   


مبلمان شهری و پیاده روها می توانند در جهت افزایش قابلیت فضاهای شهری برای استفاده عابرین پیاده سازماندهی شوند

www.pps.org

شهر های ارگانیک مردم مدارتر هستند

شهرنشین به خودی خود ناخوشایند و نامطلوب نیست، بلکه آنچه بسیاری از شهرهای امروزی را ناخوشایند کرده، عدم توحه به ماهیت حقیقی شهر و شهرنشینی است. با بررسی سیر تاریخی شهرها، به نمونه­های بسیار ارزشمندی از شهر و محیط­های شهری موفق بر می­خوریم که همواره تجربه حضور در آنها برای انسان لذت­بخش بوده است (تیبالدز، 1383: 7).

محیط شهری جدید با ساختمان­های ساده­ای که در همه جا پراکنده است و فضای خالی بلا­مصرف شهری یکنواخت و کسل­کننده ایجاد کرده­اند در حالی که محیط­های سنتی فضای بین ساختمان­ها را مورد تأیید قرار می­دهند و غالباً توانسته­اند یک کل ارگانیک و جذاب به وجود آورنده که دربردارنده طیف وسیعی از فضاهای پیاده­روی آسوده و مفید با مقیاس انسانی است، که محیط شهری شهروندگرا به وجود آورده است.

محیط شهری شهروندگرا خلق محیط شهری با هویتی مشخص است، محیط­هایی که ریشه در زمینه تاریخی یا منطقه­ای خود دارند، در نهایت طراحی کالبدی عرصه عمومی به عنوان محیطی ارگانیک، رنگین، انسان­گرا و جذاب، به صورت وظیفه­ای اصلی برای طراحان شهری مطرح است.

عرصه عمومی شامل خیابان­ها، میدان­ها، کوچه­ها و حاشیه­های آب و در کل، همه مکان­هایی که مردم به آنها دسترسی فیزیکی و بصری دارند (تیبالدز،1383: 30).

خیابان­ها و الگوهای دسترسی در بافت شهری، نماهای پس رفته از لبه خیابان و فضاهای زشت و متروک، لبه­های خام و ناخوشایند که در اثر کم توجهی در ساخت و سازها و جاده سازی­ها پدید آمده­اند در برنامه­های بازسازی باید سامان داده شوند. فضاها همواره باید به خوبی مشخص و تعریف شده باشند و محیط­های عمومی و خصوصی، همچنین نماهای اصلی و فرعی ساختمان­ها باید به آسانی قابل تمیز باشند (تیبالدز،1383: 68).      

میدان "ترافالگار"[1] در شهر لندن به عنوان نمونه ای از فضاهای عمومی متناسب با الگوی رفتار اجتماعی

مآخذ:تیبالدز،1381

 
   

 

امروزه همه از شهرنشینی به مثابه پدیده­ای ناخوشایند یاد می­کنند، اما تجلیلی دقیق از ویژگی­ها و ساختار زندگی شهری، روشن خواهد کرد که شهرنشینی به خودی خود ناخوشایند و نامطلوب نیست. بلکه آن چه بسیاری از شهرهای امروز را ناخوشایند کرده، عدم توجه به ماهیت حقیقی شهر، شهرنشینی و شهروندگرایی است (تیبالدز،1383: 7).

با بررسی سیر تاریخی شهرها، به نمونه­های بسیار ارزشمندی از شهر و محیط­های شهری موفق بر         می خوریم که همواره تجربه حضور در آنها برای انسان­ها لذت­بخش بوده است. شهرهای سنتی با گذشت زمان، نه تنها ارزش و جذابیت خود را از دست نداده­اند، بلکه با گسترش روز افزون زندگی مدرن، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته­اند، این امر مطمئناً در سایه اصول و اندیشه­هایی است که در خلق آنها به کار گرفته شده است. شناخت و تحلیل هر کدام از این اندیشه­ها، طراحان امروزی را با افق­های جدید آشنا خواهد کرد که توجه به این افق­ها در طراحی محیط­های شهری بسیاری از مشکلات کنونی شهرها را از بین خواهد برد (تیبالدز،1383: 7).

میدان نقش جهان درشهر اصفهان به عنوان نمونه یک فضای شهری مردم گرا

 
   

 

مآخذ:تیبالدز،1381

محیط مردم مدار از دیدگاه جین جاکوبز

برای رسیدن به محیطی شهروندگرا از دیدگاه جین جاکوبز، 4 شرط لازم است: 1. هر محله ـ و تا حد امکان بیشتر اجزاء داخلی آن ـ باید بتوانند در خدمت بیش از یک کاربری ـ و ترجیحاً بیش از دو کاربری ـ باشد. این موضوع همواره حضور مردمی را که با برنامه­های متفاوت از خانه خارج شده­اند و برای اهداف مختلف به این مکان آمده­اند، تضمین می­کند و در عین حال همه آنها می­توانند به طور مشترک از تسهیلات موجود بهره­مند شوند. 2. بیشتر بلوک­های ساختمانی باید کوچک باشد، یعنی تعداد خیابان­ها و دور برگردان­ها زیاد باشد. 3. هر محله باید ساختمان­هایی را که از نظر قدمت و موقعیت متفاوتند، با هم ترکیب کند، به طوری که بیشترین قسمت به ساختمان­های قدیمی ـ با بازده اقتصادی متنوع ـ اختصاص یابد این ادغام باید در قالب بافتی متراکم انجام گیرد. 4. باید تمرکز مردم به هر دلیلی که در آنجا حضور دارند، به حد کافی وجود داشته باشد این موضوع شامل مردم ساکن می­شود (تیبالدز،1383: 57).

محیط مردم مدار از دیدگاه تیبالدز

ما خواهان آرامشیم، می­خواهیم از چنبره دغدغه­ها و اضطراب­های روزمره بگریزیم و به آغوش آرامش پناه جوییم. ما هرگز نمی­خواهیم برای رسیدن به مقصد خویش، ساعت­ها در ترافیک سنگین آشفته شویم. می­خواهیم فرزندانمان از تحصیلات بهتری برخوردار باشند و پس از پایان یافتن مدرسه یا دانشگاه­شان، فرصت­های شغلی مناسبی به دست آورند. می­خواهیم با حفظ خاطرات گذشته، در حال زندگی کنیم و برای آینده خویش تدابیری بیندیشیم. ما خواستار اصالت، امنیت و حس تعلق هستیم. خواهان زندگی در محیط­هایی که در عین راحت و انسانی بودن، دارای عناصر و اجزای زیبایی نیز باشند، به طوری که روح ما را به سمت و سوی پیشرفت و نوآوری سوق دهد. آن چه بر عظمت بریتانیا افزوده، نبوغ و پشتکار مردم آن است. اکنون هنگام آن رسیده که همه ما، زمان، توان و نبوغ خود را به کار گیریم تا محیطی به دست آوریم که متعلق به همه باشد و همگان از آن لذت ببرند و به داشتن آن افتخار کنیم(تیبالدز،1383: 10).

مواردی که باعث نامردم مداری می شود

مسلم است که مکان­های کثیف و مملو از آشغال و زباله، پوشیده از اعلامیه و شعارهای دیواری، هوای آلوده، ترافیک و سرو صدای سرسام آور، انبوهی از ساختمان­های هم شکل در حد متوسط و غالباً نازیبا که به خوبی مرمت نشده­اند، مکان­های ناامن و نماهای بد ساختمان­ها نمی­توانند محیطی با کیفیت بصری مناسب بسازند و در نتیجه شهروندان در این مکان­ها آزار می­بینند و شهر، شهروندمدار نیست.

در شهرهای امروزی، خودروهای شخصی روز به روز و به افزایش است. مکان­ها هویت خود را روز به روز از دست می­دهند. امروزه تخریب آثار باستانی یک شهر و از بین بردن عناصر منحصر به فرد آن به منظور ساخت برج­ها و مکان­های ماشین­رو، در همه جای دنیا قابل مشاهده است. محیط­های شهری به صورت پراکنده درآمده­اند و کاربری­های اراضی به گونه­ای از هم جدا شده­اند که تدارک تسهیلات حمل و نقل مشکل و پرهزینه شده­ است (تیبالدز،1383: 17).

به عقیده تیبالدز از فضاهای بلامصرف در خیابان­ها باید بپرهیزیم زیرا اینها نه تنها از نظر بصری فاقد جذابیت و کاربری هستند، بلکه عیب دیگری هم دارند و آن این که به خاطر بی­توجهی مکرر و عدم مراقبت، هزینه­های گزاف نگهداری را نیز دربر خواهند داشت (تیبالدز،1383: 32).

ما شاهد تنزل عرصه­های عمومی هستیم. مکان­های کثیف، مملو از آشغال، ترافیک، سر و صدا، فضاهای بی دفاع و مکان­های ناامن شهری و انبوهی از ساختمان­های نازیبا باعث شده است که عرصه­های عمومی مورد تهدید قرار گیرد و تنزل یابد(تیبالدز،1383: 18).


فضای عمومی (شهروند مدار) جایی برای زندگی، کار کردن، ابراز علاقه و تفریح و بازی است.این فضا با معیارهای اقتصادی قابل اندازه گیری نیست بلکه با روح آدمی احساس شود

نقش مردم و افراد ذی نفوذ در شهر و مردم مداری

محیط­های شهری باید به صورت یک کل و نه مجموعه­ای از اجزاء جداگانه، غیر مرتبط و یا حتی متضاد مطرح شوند. در این میان، مردم هم نسبت به شهر باید احساس مسئولیت کنند و مردم نه تنها برای خلق قدرت اقتصادی، جاذبه گردشگری، قابلیت اسکان، پایداری، سرسبزی و دیگر آرمان­هایی که در مورد محیط­های شهری مطرح می­شود، بکوشند بلکه باید فریاد بزنند: «ما کیفیت بهتری از زندگی را در شهر به عنوان یک کل می­خواهیم ...» و متعهد شوند که برای دستیابی به آن تلاش خواهند کرد(تیبالدز،1383: 18).

در ساختن محیط شهری شهروندگرا، نباید مسئولین و عوامل سیاسی شهر فراموش شوند زیرا هیچ شهر مهمی بدون حمایت شخصیت­های مهم آن شناخته نمی­شود و دولت مردان و مسئولان شهرها و محیط­های شهری تعهدی قوی و دلسوزانه در برابر کیفیت، تکمیل و نگهداری شهرها از خود نشان دهند. (تیبالدز،1383: 47).

جمع بندی

با توجه به مطالب مطرح شده در فهم واژه می توان گفت شهرها برای مردم و درباره مردم هستند. آنها فعالیت­های مردم را در خود جای می­دهند. بنابراین هر اندازه که تنوع و کارایی بهتری داشته باشند، کیفیت شهروندگرایی در آنها محتمل­تر خواهد بود. در واقع شهری شهروندگرا می­شود که محیط به عنوان موضوع مهمی در ذهن توده مردم باشد.

بر اساس مطالب فوق محیط­های شهری موفق محیط­هایی هستند که برای عابران پیاده قابل نفوذ باشند، یعنی عابران پیاده را به حرکت در تمام جهت­ها ترغیب نمایند(تیبالدز،1383: 76).

می­توان گفت شهرهایی که به عنوان یک کل دارای نظم باشند و تمام عناصر شهری با هم الگویی منسجم و یکدست از ساختمان­ها و مسیرهای ارتباطی را به نمایش می­گذارند شهرهایی با محیط شهری انسان­گرا هستند.

شیوه های طراحی شهری

با توجه به مطالبی که در فهم واژه آمد، در جهت تقویت وجوه مردم مدارانه فضاهای شهریبهتر است اینگونه فضاها طوری طراحی شوند و فرهنگ استفاده از شهر نیز طوری پایه­ریزی شود که برای مثال وقتی موتورسواران وارد منطقه متعلق به عابران پیاده می­شوند احساس مهمان بودن کنند و به یقین مانند میهمان عمل کنند. این امر در مورد ساختمان­ها هم صدق می­کند به طوری که ساختمان­های نوساز همانند مهمان­هایی در عرصه­های عمومی هستند که باید با محیط و ساختمان­های همجوار خود سازگار باشند این به معنای این نیست که برای شاخص بودن ارزشی قائل نیستیم بلکه ساختمان­ها را سازگار و هماهنگ با زمینه بسازیم. .همچنین توصیه های دیگر طراحی به شرح زیر پیشنهاد می شوند:

مکان­ها با یکدیگر متفاوت و هرکدام در نوع خود منحصر به فرد باشند و در ضمن نیازهای اقشار مختلف را تأمین نماید.

ساخت و ساز جدید بخشی از تداوم سنت­های شهر و محیط­های شهری باشند. با این حال در یک زمینه غنی تاریخی، خطر تقلید سطحی هم وجود دارد. ساخت و سازهای جدید باید بتوانند پاسخی جدید ارائه دهند، پاسخی که در عین ظرافت، با زمینه نیز متناسب باشد و از آن فاصله نگیرد (تیبالدز،1383: 42).

بیشتر بلوک­های ساختمانی کوچک باشند، یعنی تعداد خیابان­ها و دور برگردان­ها زیاد باشد.

در هر محله ساختمان­هایی که از نظر قدمت و موقعیت متفاوتند، با هم ترکیب شوند، به طوری که بیشترین قسمت به ساختمان­های قدیمی ـ با بازده اقتصادی متنوع ـ اختصاص یابد این ادغام باید در قالب بافتی متراکم انجام گیرد.

تمرکز مردم به هر دلیلی که در آنجا حضور دارند، به حد کافی وجود داشته باشد این موضوع شامل مردم ساکن می­شود (تیبالدز،1383: 57).

5- مصادیق

الف) پیاتزای دل کمپو ، سی ینا ،اسپانیا

www.pps.org

ج) محله بورانو، ونیز

www.pps.org

ب)پیاده راه­های لاس رامبلاس ، بارسلون

د)سی و سه پل در اصفهان

 


[1]-Trafalgar

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

خبرنامه

آدرس ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید تا از آخرین اخبار تارنمای روستا شهر مطلع شوید.

تماس با ما

اطلاعات تماس تیم مدیریت تارنمای روستاشهر

  • شماره تماس : 09125518462

 

 

روستا شهر به روایت آمار

کاربران
42
مطالب
402
نمایش تعداد مطالب
737544
شما اینجا هستید: صفحه ی اصلی موضوعات برنامه ریزی شهری شهروند(مردم) مداری
Web Analytics