شهر فشرده، سالم و اکولوژیک رهیافتی بسوی پایداری

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

در حوزه توسعه پایدار شهری مباحث، تئوری و نظریات مختلفی مطرح شده که در عین حال که تفاوتهای که باهم دارند ولی در برخی از جنبه ها نیز اشتراکاتی دارند.

در ذیل به سه مورد از مهمترین مباحث مطرح شده که شامل شهر فشرده، شهر سالم و شهر اکولوژیک است، پرداخته شده است


شهر فشرده

ایده شهر فشرده براي اولین بار توسط توسط "جورج دمتزیگ" و "توماس ال ستی" در سال 1973 به عنوان راهکاري در جهت کاهش توسعه افقی شهرها و محافظت از فضاهاي باز روستایی مطرح شد. این ایده معتقد به محدود کردن گسترش مراکز شهري به منظور کاهش ترافیک ، بهبود دسترسی ها و نهایتا بهبود کلی کیفیت زندگی شهروندان است. شهر فشرده به عنوان ایدهاي در مقابل رشد پراکنده شهر مطرح گردید. در ایالات متحده ساخت شهرهاي فشرده در راستاي تحقق مفهوم رشد هوشمند شهر گسترش یافته اند.
تئوري شهر فشرده بر این باور است که متراکم سازي شهري به ایجاد نواحی شهري امن تر وسرزنده تر می انجامد و باعث حمایت از مشاغل وسرویس هاي محلی و نهایتا بهبود تعاملات اجتماعی شهري می شود. شهر فشرده باید فرم و مقیاسی مناسب براي پیاده روي، دوچرخه سواري و حمل و نقل عمومی داشته باشد تا بتواند به همراه تراکم و اختلاط کاربري ها به تشویق تعاملات اجتماعی و نهایتا شکل پایدار شهر بینجامد.

شهر فشرده داراي مشخصاتی است که عبارتند از:
- تراکم بالاي مسکونی و اداري
- محدود کردن رشد موجود شهر با دخالت هاي موجه قانونی
- وجود کاربري هاي مختلط
- شکل گیري مناسب نظام کاربري اراضی
- توسعه پیوسته شهر ؛ چراکه بعضی قسمت هاي بافت ممکن است خالی ، رها شده و یا به عنوان پارکینگ هاي سطحی ( نه طبقاتی ) باشند .
- حمل ونقل چند وجهی )سواره ، عمومی و پیاده (
- تامین زیرساخت هاي شهر به ویژه فاضلاب و خطوط آب
- میزان بالاي دسترسی
- تامین خطوط پیاده روي و دوچرخه سواري
- سطح بالاي پوشش سطوح غیر قابل نفوذ
- سهم بالاي فضاهاي باز
- تنوع جمعیتی و اجتماعی
- افزایش تعاملات اجتماعی
- کنترل واحد و یکپارچه توسعه اراضی شهر
- ظرفیت مناسب مالی دولت براي سرمایه گذاري در امکانات و زیرساخت هاي شهري

شهر سالم
در سراسر اروپا از سال 1970 به بعد جابه جایی با اتوموبیل تقریبا 150 درصد افزایش داشت. در
مقابل رفت و آمد با وسیله حمل و نقل عمومی با افزایش کمتري مواجه و مسافرت با دوچرخه و پاي پیاده هم کاهش یافت. افزایش وابستگی به اتوموبیل هم علت و هم نتیجه حومه نشینی است. بسیاري از شهروندان و سیاستمداران از مشکلات مرتبط با پراکندگی شهري آگاه هستند . از نقطه نظر بهداشت عمومی، این مشکلات عبارتند از : افزایش آلودگی هوا، سرو صدا، تراکم ترافیک و خطر صدمات جاده ایی، افزایش گازهاي گلخانه ایی و کاهش دسترسی به فضاهاي سبز مطبوع در اروپا.

واژه "شهر سالم" اولین بار در سال 1984 در شهر "تورنتو" کانادا با حمایت "سازمان بهداشت جهانی" توسط "لئونارد دهل" و "تریور هانکوك" مطرح شد. در این کنفرانس شهر سالم شهر سالم چنین تعریف شد:"شهري که به طور پیوسته در حال توسعه دادن به آن دسته از سیاست هاي عمومی و محیط هاي فیزیکی و اجتماعی است که مردم را به حمایت متقابل از یکدیگر براي تحقق تمامی عملکردهاي زندگی و تکامل ظرفیت آن ها قادر می سازد"
در مجمع بعدي "منشور اتاوا" به منظور اعتلاي سطح بهداشت در سال1986 ، همان اصول ابتدایی با تاکید بر نیاز به ارتقاي شرایط زیست محیطی و بهبود رفاه اجتماعی در راستاي افزایش سلامت عمومی، مورد تاکید قرار گرفت. این منشور خطوط مهم و ضروري براي بهداشت را مولفه هایی همانند صلح، پناهگاه، آموزش، غذا، درآمدپایدار، اکوتوریسم و عدالت اجتماعی معرفی می کند. ایده شهر سالم سبب ایجاد رویکردهاي سیستمی به مسئله بهداشت عمومی در شهرها شد. این ایده در سطح جهانی با استقبال مردم روبه رو گردید. دفتر اروپایی سازمان جهانی بهداشت بیش از 1000 نوآوري شهر سالم را در کشورهاي ثروتمند و چیزي در حدود همین رقم را در کشورهاي فقیر گزارش کرده است.
امروزه اندیشمندان یکی ازراههاي رسیدن به توسعه پایدارشهري راداشتن شهرسالم برمیشمارند.
باعنایت به این ضرورت درسال 1985-1986دفتراروپایی سازمان جهانی بهداشت برنامه ارتقاء سطح سلامت راتحت عنوان پروژه شهرسالم پیشنهاد نمود. براي موفقیت دراین پروژه، شهرها ي مجري باید از حمایت سیاسی قوي، مدیریت ورهبري توانمند،کنترل ومشارکت وسیع اجتماعی وهمکاري بین بخشی برخوردار باشند.
در این شهر مشارکت مردمی به عنوان یکی از چهارضرورت تحقق پروژه مطرح شده است. سازمان بهداشت جهانی ضرورت قراردادن مردم را درکانون فعالیتهاي مرتبط با ارتقاي سلامت، به عنوان یک اصل اساسی متذکر شده و بربهبود مشارکت عمومی درتمام سطوح ازسیاستگذاري تا اجرا تأکید می ورزد.
مفهوم شهرسالم در ایران نیز براي اولین بار در آذرماه 1370 با برگزاري "سمپوزیوم شهرسالم" درتهران مطرح گردید ومقدمات اجراي HCP به طورآزمایشی درکوي سیزده آبان درجنوب تهران فراهم گردید ودرهشتم اسفندماه 1371 شمسی به طور رسمی فعالیت خود را آغازنمود. ستاد شهر سالم تهران درزمینه هاي فرهنگی، ورزشی، عمرانی و بهداشتی و ... به هدایت پروژه مشغول است و کمیته هاي مختلف آن در زمینه هاي گوناگون، بهداشت، سلامت اجتماعی، شهرسازي و بهبود خدمات شهري و محیط زیست براساس همکاري بین بخشی و با اهدافی معین به انجام فعالیت مشغول هستند .

شهر اکولوژیک
غلبه دیدگاههاي زیست محیطی و اکولوژیکی در ادبیات مربوط به توسعه پایدار، مفهوم شهر اکولوژیک یا بوم شهر را در مباحثی نظیر برنامهریزي شهري و توسعه اقتصادي، و نیز عدالت اجتماعی وارد کرده و در ادبیات مربوط؛ به عنوان مبناي نظري تمام مفاهیم مطرح آورده شده است. گرچه شهر اکولوژیک مفهوم نسبتاً جدیدي است، لیکن بنیان آن بر مفاهیمی است که پیشینه طولانی دارند. در سال 1975 "ریچارد ریجستر و چند دوست در "برکلی" و "کالیفرنیا"، اکولوژي شهري را به عنوان یکی از سازمانهاي غیر انتفاعی براي بازساخت شهرها در تعادل با طبیعت بنیان نهادند. فعالیت اکولوژي شهري در آغاز با انتشار مجله سازمان به نام اکولوژیست شهري و کتاب شهر اکولوژیک برکلی تألیف "ریجستر ( 1987 ) شروع شد. زمانی که اکولوژي شهري اولین کنفرانس بین المللی شهر اکولوژیک را به سال 1990 در برکلی سازمان داد، فعالیتش شتاب بیشتري گرفت. این کنفرانس بیش از 700 نفر را از نقاط مختلف جهان گرد هم آورد تا مسائل شهري را مورد بحث قرار دهند و پیشنهادهایی با هدف شکلگیري شهرها بر اساس اصول اکولوژیک ارائه نمایند.
اکولوژي شهري با بیش از 20 سال سابقه بیان میدارد که رسالتش خلق شهرهاي اکولوژیکی است که از ده اصل ذیل پیروي میکنند:

1 - بازنگري اولویتهاي کاربري اراضی به منظور ایجاد جوامع فشرده، متنوع، سبز، سالم، با صفا و با کاربري هاي مختلط حیاتی نزدیک گرههاي ارتباطی و سایر تسهیلات حمل و نقل.
2- بازنگري اولویتهاي حمل و نقل جهت توجه به پیادهروي، دوچرخه سواري، ارابه سوراي، وسایل حمل ونقل عمومی به جاي خودروهاي شخصی و تأکید بر دسترسی نزدیک؛
3 - احیاي محیطهاي شهري صدمه دیده، به خصوص خورها، خطوط ساحلی، کوهستانها و مردابها؛
4-  ایجاد مسکن شایسته، ارزان، امن، راحت و از نظر نژادي و اقتصادي مختلط؛
5-  بارور ساختن عدالت اجتماعی و ایجاد فرصتها بهتر براي زنان، افراد رنگین پوست وناتوان؛
6 - حمایت از کشاورزي محلی، طرحهاي ایجاد فضاي سبز شهري و باغ شهرها؛
7 - ترویج بازیافت، فناوري مناسب جدید و حفاظت از منابع و همزمان کاهش آلودگی و پسماندهاي خطرناك؛
8 - همکاري با شرکتهاي تجاري جهت حمایت از فعالیتهاي اقتصادي با ملاحظات اکولوژیکی و همزمان عدم تشویق آلودگی، پسماندها و تولید مواد خطرناك؛
9 - ترویج ساده زیستی داوطلبانه و تقبیح مصرف بیاندازه کالاهاي مادي؛
10- بالابردن آگاهیهاي زیست محیطی از طریق آموزش فعالان و طرحهاي آموزشی که آگاهی عموم را درباره مباحث پایداري اکولوژیک افزایش میدهند.


 

 

Chanal

 

 

مطالب مرتبط


 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

خبرنامه

آدرس ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید تا از آخرین اخبار تارنمای روستا شهر مطلع شوید.

تماس با ما

اطلاعات تماس تیم مدیریت تارنمای روستاشهر

  • شماره تماس : 09125518462

 

 

روستا شهر به روایت آمار

کاربران
42
مطالب
402
نمایش تعداد مطالب
700485
شما اینجا هستید: صفحه ی اصلی موضوعات برنامه ریزی شهری شهر فشرده، سالم و اکولوژیک رهیافتی بسوی پایداری
Web Analytics